XEM TRIỂN LÃM KHU VỰC VI, VII, VIII NĂM 2013

KÙ KAO KHẢI (Ninh Bình) - Chuyện quê 2. Gỗ sơn.  Giải A KV II - Giải thưởng Hội Mỹ thuật Việt Nam năm 2013

Tháng 8 hàng năm với những ngày lễ lớn cũng là dịp Hội Mỹ thuật Việt Nam định kỳ tổ chức trưng bày Triển lãm Mỹ thuật 8 Khu vực. Năm nay cũng vậy, thiết thực chào mừng kỷ niệm 68 năm Cách mạng Tháng 8 và Quốc khánh 2/9 - sáng ngày 8/8/2013 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. HCM tọa lạc tại số 97A Phó Đức Chính, Quận 1 Phòng tranh Khu vực VI (TP. Hồ Chí Minh) trưng bày 109 tác phẩm của 92 tác giả đã được chính thức khai mạc.

 

Dù chưa phản ảnh hết được bộ mặt của đời sống xã hội thành phố và nêu lên toàn bộ thực lực của các nghệ sĩ tại khu vực VI nhưng các tác phẩm đã phần nào giới thiệu được hoạt động của mỹ thuật TP. HCM. Một số tác giả - đặc biệt trong lĩnh vực sơn mài, lụa vẫn còn sự lặp lại chính mình trong những năm trước, điêu khắc năm nay tham dự ít hơn, riêng đồ họa có nhiều tác phẩm với kích thước lớn. Các tác giả trẻ có xu hướng tìm tòi ngôn ngữ mới nên rất cần khích lệ, động viên .

Lễ hội Tây Nguyên của Lê Xuân Chiểu là sự kết hợp của hai chất liệu sơn mài và khắc gỗ khi thể hiện, những mảng màu đỏ thắm được đưa vào tranh tạo không gian tươi sáng, sang trọng trong khi những thảm xanh rải đều tạo độ sâu tự nhiên. Hình ảnh những nhân vật trong tranh với các động tác được dàn dựng bằng những hình kỷ hà cho sự ước lệ, khỏe khoắn. Với một đề tài lớn như Tây Nguyên nếu thể hiện bằng khắc gỗ to rất khó thành công nhưng tác giả đã khéo léo đưa vào sơn mài rất xuất sắc. Tác động 2 của Hoàng Tường Minh có ý tưởng tốt và bố cục đẹp. Tác giả muốn nêu lên ý nghĩa là bàn tay con người có thể làm nên tất cả khi cho nó ra sức bóp méo một hình chữ nhật, hàm ngụ ý đổi trắng thay đen. Âm thanh mầm sống của Lương Khánh Toàn với bố cục chắc tập trung hết vào khoảng giữa, tạo hình khỏe khoắn, màu sắc đẹp với những mảng trắng, vàng, ánh sáng tốt. Hạnh phúc của Nguyễn Thành Công đơn giản, chắc chắn, đề tài nói về âm dương; Biển thức của Lâm Thanh đề tài về môi trường nói lên sự tiềm ẩn, tích tụ của biển. Tác giả muốn nói đến ngoài sự giàu sang mà biển cả mang lại cho con người (biểu trưng bằng những con cá) biển còn những cổ xưa, thiêng liêng là phần văn hóa cha ông để lại mà con người cần bảo vệ khai thác nó. Tranh có bố cục đẹp, mới với những mảng màu tươi sáng, tách bạch, ánh sáng tốt. Màu xám bạc của những con cá nổi bật trên nền đỏ đen của biển và sáng hẳn lên nhờ ánh sáng của mảng màu tươi tắn khiến nội dung thêm phần xúc tích .

PHẠM CÔNG HOÀNG (Đồng Nai) - Bến đợi. Gò nhôm. 100x120cm. Giải A KV VII

 




So với năm ngoái phòng tranh năm nay chất lượng không bằng bởi vắng bóng nhiều cây cọ tốt. Có nên chăng Hội Mỹ thuật TP.HCM xem lại việc thông báo “không cho hội viên mang tác phẩm dự thi hai lần”. Bởi thiết nghĩ ở lĩnh vực tạo hình một tác phẩm làm ra nhiều khi phải mất thời gian đến cả năm, cho nên việc một tác phẩm dự thi mấy nơi không phải là vấn đề thiết yếu, mà quan trọng chỉ là một tác phẩm được trao giải nhiều lần từ một tổ chức mà thôi.

 

Ở khu vực VII - Miền Đông Nam bộ, sáng ngày 11/8/2013 tại Trung tâm Văn hóa Tỉnh, Đường 27/4, Phường Phước Hiệp, TP.Bà Rịa - Vũng Tàu đã khai mạc phòng tranh Khu vực VII - Đông Nam bộ (gồm 9 tỉnh Lâm Đồng, Đồng Nai, Ninh Thuận, Bình Thuận, Bà Rịa- Vũng Tàu, Đắk Nông, Bình Phước, Bình Dương ,Tây Ninh) trưng bày 212 tác phẩm của 195 tác giả.

Miền Đông vốn có thế mạnh về sơn mài và điêu khắc, riêng Đồng Nai mạnh về gốm nên nhiều nội dung tạo hình từ con người đến thực vật, đồ vật bằng gốm được mang đến tham dự và đã được Hội Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu đi dự giải Liên Hiệp. Một số tác phẩm tết được giải cao như Bến đợi của Phạm Công Hoàng với hình ảnh những chiếc thuyền phía sau và những con cá được bố cục theo nhiều hướng rải xung quanh mặt tranh, chính giữa tranh là hình ảnh người đàn bà bồng con đứng chờ đợi. Tranh được thể hiện mang tính trang trí cách điệu. Đảo xa của Văn Ngọc là tác phẩm sắp đặt với nhiều mảnh ván được vớt từ biển được đóng thành thùng chồng chất lên nhau, rồi đưa gỗ, sắt, gương... Các chất liệu trôi dạt được tác giả bố trí sắp đặt lạ, ý tưởng sâu. Thiếu nữ và hoa của Nguyễn Quang Sơn, một tác giả ở Bình Dương rất có khả năng về sơn mài được thể hiện rất hiện đại, bố cục tốt. Đời muôn mặt của Lê Minh với những chiếc mặt nạ gốm mang nhiều kiểu dáng khác nhau, chính giữa là hình ảnh đàn bà và đàn ông ôm nhau diễn tả nhiều tình huống. Chiều của Đặng Văn Thức với hình ảnh một cây cao với nhiều cành lá vươn mình trong chiều sẩm tối.

Phòng tranh mang tính khập khiễng, lắp ghép với những bức tranh được đặt trên những chiếc giá vẽ được bố trí tùy tiện hay đứng chỏng chơ trên mặt đất, đã làm buồn lòng các hội viên về tham dự. Dù triển lãm là sự nỗ lực hết mình của Chi hội Mỹ thuật Bà Rịa - Vũng Tàu.

Cuối cùng là khu vực VIII - Đồng bằng Sông Cửu Long tại Liên hiệp Hội Văn học Nghệ thuật Tỉnh Bạc Liêu, Đường 30/4, phường 3, TP. Bạc Liêu, Tỉnh Bạc Liêu. Sáng ngày 14/8/2013 phòng tranh Khu vực VIII đã được khai mạc trưng bày 231 tác phẩm của 208 tác giả trĩu nặng chất đồng bằng. Lụa và khắc gỗ hiện diện nhiều hơn năm ngoái, đặc biệt khắc gỗ cũng bớt chất bài học ở trường hơn. Sơn dầu nhiều nhưng chưa có tác phẩm xứng đáng. Sơn mài yếu vì vốn không phải là thế mạnh của đồng bằng. Điêu khắc năm nay không có tác phẩm mang tầm nghệ thuật, chính tác giả được giải cao 2 năm rồi không thoát được chính mình .

Phòng tranh mang tính sáng tạo phong phú với nhiều đề tài từ biển đảo, sinh hoạt sông nước, nghề truyền thống... rõ nét đồng bằng Nam bộ. Phong cảnh của Hoàng Anh rất có hồn và sâu lắng mô tả những nếp nhà đơn sơ bên vệ đường với những đứa trẻ con đang ngoéo chân nhau nhảy trò chơi Bắc kim thang. Những người mẹ của Lý Phước Như trong trẻo và mượt mà với hình ảnh những người phụ nữ Nam bộ ngồi bên quang gánh bán những sản vật rau trái trong vườn nhà trồng được. Tác phẩm rất xứng đáng nhận Giải A và với 3 năm liên tục như vậy đã chấm dứt một thời kỳ không có Giải A tại đồng bằng. Mắt biển của Nguyễn Hoàng Măng đơn giản nhưng đầy ý nghĩa, độ hoàn thiện tốt, kỹ thuật và tay nghề cao. Đờn ca tài tử của Phùng Quốc Hưng với hình ảnh những người nông dân sông nước Nam bộ ngồi quây quần bên nhau sau những giờ lao động để đàn hát giải trí, mỗi gương mặt bao hàm một ẩn ý nhẹ nhàng. Đợi của Chu Định Hải diễn tả những phụ nữ ngồi bên trong nhà nhìn ra đường ý ngóng mong người về. Những dãy cửa gỗ đồ sộ, im lìm ngăn cách với ngoài đường cho một ấn tượng sâu lắng riêng biệt. “Ma tre” trên những tấm cửa rất đẹp, màu sắc sinh động, sang trọng. Làng đan đát của Nguyễn Ngọc Mẫn với hình ảnh những thiếu nữ ngồi đan sọt bên những chồng sọt đã thành phẩm chất đống ngổn ngưỡng. Không gian êm dịu với màu xanh trải rộng và những đống sọt màu nâu bóng điểm xuyết. Mẫu tử của Lê Mạnh Hà là tác phẩm điêu khắc sáng tạo rất đáng giá của tác giả. Với khúc gỗ đã được định hình từ cái nhìn đầu tiên, tác giả đã tạc một phụ nữ nằm ôm con theo đúng chiều dài có sẵn và bỏ phần gỗ ruột bên trong ra để tạo thành những đường “ma tre” có dạng sọc cho bề trong. những đường vân bên ngoài cũng góp phần không nhỏ trong định hình tác phẩm .

So với năm 2012, Triển lãm Mỹ thuật Khu vực năm 2013 có nhiều điểm mới :

1. Lần đầu tiên toàn bộ tác phẩm được duyệt vòng loại qua ảnh do tác giả gửi về Văn phòng Đại diện Phía Nam. Việc duyệt tác phẩm qua ảnh sẽ giúp tác giả đỡ tốn công và chi phí chuyên chở tới triển lãm. (Tuy nhiên ở Khu Vực VIII khi chấm tại phòng tranh Hội đồng Nghệ thuật đã loại thêm 3 tác phẩm đã duyệt qua ảnh do những khiếm khuyết từ thực tế nảy sinh )

2. Chấm thi ở khu vực nào thì ngoài số thành viên Hội đồng Nghệ thuật cố định Ban Thường vụ quyết định sẽ mời một thành viên là hội viên đã đạt được nhiều giải thưởng tham gia vào để xét chọn tác phẩm. Ở Khu vực VI là họa sĩ Hứa Thanh Bình, Khu vực VII là họa sĩ Trần Chí Lý, Khu vực VIII là họa sĩ Nguyễn Hữu Phương.

3. Tiêu chí chấm thi được xét trên các chuẩn mực dân tộc - hiện đại - mới. Với tiêu chí này Hội đồng Nghệ thuật đã có sự cân nhắc sau khi đã bỏ phiếu để quyết định bỏ phiếu lại lần hai trong việc chọn Giải A và B tại Khu vực VI. Kết quả vị trí của 2 giải này đã hoán đổi khi Hội đồng quyết định chọn tác phẩm Giải A phải mới và hiện đại hơn tác phẩm Giải B.

Ngoài ra cũng trong giải Khu vực lần này Hội đồng đã quyết định đối với những tác giả không hội viên mà bày nhiều tác phẩm với nhiều tên, lần sau sẽ không được phép trưng bày tác phẩm nào nữa để chấm dứt hành động này. 

Nguyễn Kim Loan