Vấn đề niêm yết thông báo tài sản bán đấu giá: Khó thực hiện theo quy định

Sau khi Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ Về bán đấu giá tài sản (BĐGTS) và Thông tư số 23/2010/TT-BTP ngày 19/12/2010 hướng dẫn thi hành Nghị định số 17/2010/NĐ-CP có hiệu lực, công tác BĐGTS bước đầu đi vào nề nếp, ổn định. Tuy vậy, trong thực tiễn thi hành thì một số quy định của pháp luật vẫn còn gặp nhiều vướng mắc, bất cập cần sớm được khắc phục. Cụ thể là các quy định về vấn đề niêm yết, thông báo bán đấu giá tài sản nhất là đối với loại TSBĐG là bất động sản.

Theo quy định tại Điều 28, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP thì:… Tổ chức bán đấu giá tài sản phải niêm yết việc bán đấu giá tài sản là động sản tại nơi bán đấu giá, nơi trưng bày tài sản và nơi đặt trụ sở của tổ chức bán đấu giá tài sản chậm nhất là bảy ngày trước khi tiến hành bán đấu giá, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đối với bất động sản, tổ chức bán đấu giá tài sản phải niêm yết việc bán đấu giá tài sản tại nơi bán đấu giá, nơi có bất động sản bán đấu giá và Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có bất động sản bán đấu giá chậm nhất là ba mươi ngày trước ngày mở cuộc bán đấu giá, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đối với tài sản bán đấu giá là động sản có giá khởi điểm từ ba mươi triệu đồng trở lên và bất động sản thì đồng thời với việc niêm yết, tổ chức bán đấu giá tài sản phải thông báo công khai ít nhất hai lần, mỗi lần cách nhau ba ngày trên phương tiện thông tin đại chúng của Trung ương hoặc địa phương nơi có tài sản bán đấu giá về việc bán đấu giá tài sản... Quy định này có mục đích nhằm bảo đảm cho việc BĐGTS được nhiều người biết đến, thu hút được nhiều người có nhu cầu mua TSBĐG tham gia để TSBĐG có cơ hội bán với giá cao nhất, việc BĐG phù hợp với nguyên tắc công khai, minh bạch, đạt hiệu quả cao nhất.
Như vậy, theo quy định trên thì khi BĐGTS là bất động sản thì tổ chức BĐG phải niêm yết công khai tại 3 nơi là nơi BĐG (có thể tại trụ sở của tổ chức hoặc nơi dự kiến tổ chức BĐG), nơi có bất động sản BĐG và UBND cấp xã nơi có tài sản BĐG. Việc thực hiện niêm yết tại nơi BĐG và UBND cấp xã nơi có TSBĐG nhìn chung là thực hiện thuận lợi, dễ dàng bởi có được sự đồng thuận, phối hợp chặt chẽ của các đơn vị này. Tuy nhiên việc niêm yết tại nơi có bất động sản BĐG là một việc cực kỳ khó khăn, phức tạp và không dễ thực hiện nhất là trong việc bán tài sản thi hành án dân sự hoặc tài sản giao dịch bảo đảm. Các trường hợp vướng mắc, khó khăn thường gặp là:
Thứ nhất: Các tổ chức BĐG không thể tiếp cận TSBĐG để tiến hành việc niêm yết thông báo BĐGTS theo quy định. Nguyên nhân chủ yếu của khó khăn này là do người có tài sản phải thi hành án hoặc bị xử lý cố tình không tuân thủ pháp luật, không tự nguyện thi hành nên không thể hiện được thiện chí hợp tác với tổ chức BĐG. Cá biệt có trường hợp còn cản trở, chống đối hoặc hăm dọa thậm chí là hành hung các nhân viên tổ chức BĐG khi tiến hành việc niêm yết công khai thông báo BĐG tại nơi này.Mặt khác do các cơ quan xử lý tài sản chưa có biện pháp thống nhất, triệt để trong việc cưỡng chế, kê biên tài sản trước khi đưa ra BĐG phải đảm bảo tiêu chí là “tài sản sạch” nghĩa là tài sản không còn vướng mắc gì khi tiến hành các công đoạn để BĐG nên cũng gây ra tâm lý e ngại cho người thực hiện khi tiến hành việc niêm yết thông báo hoặc cho khách hàng xem tài sản BĐG. 

Thứ hai: Không xác định được vị trí cụ thể của TSBĐG. Trường hợp này thường gặp nhất trong việc xử lý tài sản giao dịch bảo đảm là quyền sử dụng đất nông nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản. Bởi vì khi tiến hành các giao dịch thế chấp, trong các nội dung của hợp đồng tín dụng mô tả đặc điểm tài sản một cách chung chung, không cụ thể, không xác định hoặc xác định không chính xác vị trí, giới cận của khu đất nên khi tiến hành niêm yết thông báo cũng gặp không ít khó khăn. Trong trường hợp này, việc niêm yết công khai gặp rất nhiều khó khăn vì người tiến hành niêm yết không thể niêm yết được tại vị trí trung tâm của khu đất.Còn nếu phải niêm yết tại vị trí thuận lợi nào đó của vị trí đất thì nhiều khi bị những người liền kề phản ứng với lý do là có thể gây ngộ nhận tài sản của họ cũng là tài sản phải BĐG nên họ cũng không cho đặt bản niêm yết.

          Do gặp những khó khăn, vướng mắc như thế nên thời gian qua, một số tổ chức bán đấu giá không làm thủ tục chặt chẽ hoặc không tiến hành thủ tục niêm yết theo quy định. Vì vậy nhiều trường hợp bị người có tài sản kê biên, xử lý để BĐG khiếu nại và có trường hợp phải hủy kết quả BĐG vì vi phạm thủ tục.Đây mặc dù là những khó khăn mang tính chất khách quan, vi phạm không lớn theo quy trình thực hiện nhưng phần nào cũng làm ảnh hưởng đến uy tín của của các tổ chức BĐGTS. Từ những khó khăn nêu trên, về cơ chế đề nghị Bộ Tư pháp, kiến nghị Chính phủ sớm sửa đổi bồ sung quy định này cho phù hợp với thực tiễn. Về thực tiễn thi hành các cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản và các tổ chức BĐGTS cần phối hợp chặt chẽ với nhau hơn nữa tạo thành một mối thống nhất, để cùng nhau chia sẻ những khó khăn trong công việc chung và từ đó có hướng giải quyết hợp tình hợp lý, đảm bảo được quyền và lợi ích của các bên nhằm ngày càng mang lại hiệu quả cao hơn trong công tác bán đấu giá tài sản./.
♦ Lê Kim Chinh (Sở Tư pháp Bình Định)