ĐÀ NẴNG - ĐIỂM ĐẾN FESTIVAL MỸ THUẬT KHU VỰC V

NGUYỄN TRỌNG DŨNG (Đà Nẵng) - Đà Nẵng xưa và nay. Sơn dầu. 120x200cm. Giải C KV V

Đà Nẵng là một đô thị biển lớn, điểm hẹn hấp dẫn của triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của Hội Mỹ thuật Việt Nam... cụ thể hơn là khu vực V bao gồm 9 tỉnh Nam Trung bộ và Tây Nguyên: Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk.

Hội đồng nghệ thuật và Ban tổ chức đã tuyển chọn 243 tác phẩm hội họa, đồ họa, điêu khắc của 217 tác giả trưng bày tại Trung tâm quản lý di sản số 78 Lê Duẩn, thành phố Đà Nẵng.

Điều thú vị, nổi trội và hấp dẫn chính là lực lượng kế cận, tác giả trẻ chiếm gần 3/4 số tác giả tham dự. Cụ thể là 59/217 tác giả hội viên Hội MTVN đã bày kín 3 tầng lầu. Đây là hiện diện một thế hệ tác giả mới và trẻ, tâm huyết và chịu chơi với nghề đã thực sự làm “thanh xuân” triển lãm mỹ thuật khu vực V. Một minh chứng sinh động cụ thể: Đà Nẵng có 16/21 hội viên TW/56 tác giả, Quảng Nam 5/6/40 tác giả, Quảng Ngãi 4/4/14 tác giả, Bình Định 4/10/19 tác giả, Kon Tum 2/4/11 tác giả, Gia Lai 5/5/14 tác giả, Khánh Hòa 12/23 tác giả TW, Đắk Lắk 5/7/19 tác giả. Tức là mới có 59/85 hội viên TW khu vực tham gia. Con số tuy chưa thật đầy đủ nhưng cũng đã phản ánh sự nhiệt tình của các họa sĩ tham dự.

TRẦN NGỌC HƯNG (Hà Nội) - Mơ bay. Sơn mài. 120x180cm. Giải tặng thưởng KV I

 




Sau 18 năm vận động sáng tác triển lãm, đã đến lúc chúng ta cần NHÌN LẠI – ĐỐI THOẠI. Cái được lớn nhất đã phát hiện và tập hợp xây dựng một thế hệ tác giả tiêu biểu cho từng địa phương, kể cả vùng sâu vùng xa. Đặc biệt mặt bằng nghệ thuật không còn khoảng cách lớn như những năm đầu giữa các trung tâm mỹ thuật với các tỉnh xa các trung tâm văn hóa nghệ thuật. Khoảng cách mặt bằng nghệ thuật ngày càng xích lại gần hơn, có khi còn vượt trội như triển lãm mỹ thuật khu vực 5 tại Đà Nẵng này. Những tác giả vào giải chính thức, cao nhất cụ thể là 2 giả B thuộc về Sắc màu mẫu hệ - sơn dầu của Mai Quý Ngọc – Gia Lai, Ký ức trong niềm bao bọc – gỗ sắt của Lê Trọng Nghĩa, Bình Định. 2 tác phẩm được giải C: 1 thuộc về tác giả Nguyễn Huy Lộc (Đắk Lắk) với tác phẩm Nơi bắt đầu sự sống, còn lại 1 giải C: Đà Nẵng xưa và nay, sơn dầu của Nguyễn Trọng Dũng. Có 5 tác giả được tặng thưởng, Đà Nẵng được 3: Người Việt Nam, khắc gỗ của Nguyễn Tường Vinh, Làm đẹp cho đời, lụa của Hồ Đình Nam Kha, Trống đồng, đá granit của Lê Công Dũng, còn lại Chờ diễn, sơn dầu của Lê Nguyên Chính, Quảng Nam, Giấc mơ, sơn dầu của Lê Văn Duy (Khánh Hòa).

Thiết nghĩ sự thành công của một cuộc vận động sáng tác thường kỳ hàng năm có quy mô toàn quốc không thể không nói tới mô hình tổ chức không thể không hoàn thiện mô hình hình thức vận động nhất là mô hình hội đồng nghệ thuật có tác động thúc đẩy và định hướng sáng tác. Trong cuộc họp tổng kết hàng năm 2013 của BCH mở rộng, tôi nhiều năm được nghe nhiều dư luận về HĐNT, tôi khẳng định ĐH 7 của chúng ta đã thực sự là cuộc cách mạng của HĐNT, bỏ cái độc quyền thiểu số của HĐNT TW, thành lập 5 HĐ chuyên ngành, chuyên sâu, đã cố gắng triệt để tận dụng các thành viên 5 HĐNT chuyên ngành tham gia HĐ triển lãm mỹ thuật khu vực, chuyên ngành. Chưa đủ, các họa sĩ ở các khu vực đã trưởng thành. Không ít người đã nhiều lần nhận được giải thưởng khu vực, giải thưởng của Hội... có người còn tham gia công tác lãnh đạo quản lý các Hội VHNT địa phương, hội đủ tư cách nghề nghiệp và uy tín với mỹ thuật địa phương, cần mời 1 đến 2 hội viên tham gia HĐNT khu vực. Được biết 2013 HĐNT triển lãm khu vực trong toàn quốc đều đã mời được các tác giả tiêu biểu của khu vực tham gia HĐNT. Cụ thể KV 5 có họa sĩ Nguyễn Văn Hàm, chi hội trưởng chi hội mỹ thuật Việt Nam tại Quảng Nam. Điều này càng khẳng định một bước phát triển và nâng cấp mỹ thuật khu vực. HĐNT một vấn đề nhạy cảm cần kịp thời điều chỉnh các thành viên HĐNT. Những ai không vẽ, không viết thì không nên mời vì không có sự đồng cảm với người sáng tác. Họ phải có tác phẩm mới thuyết phục được tác giả hội viên.


LÊ TRỌNG NGHĨA (Bình Định) - Ký ức trong niềm bao bọc. Gỗ, sắt. 60x135cm. Giải B KV V - Giải thưởng Hội Mỹ thuật Việt Nam năm 2013

 




Sớm điều chỉnh mô hình tổ chức Hội ta ở các địa phương theo mô hình tổ chức TW HMT. Trước hết cần làm việc với LHCHVHNTVN, chính quyền địa phương, các Hội LHVHNT các tỉnh để tổ chức Hội ngày 1 chuyên sâu.

 

Ví như mỹ thuật Đà Nẵng hiện hoạt động theo 2 mô hình 2 cấp:

- Chi hội MTVN tại Đà Nẵng có 21 hội viên, một chi hội mạnh trong toàn quốc.

- HMT Đà Nẵng là 1 trong 4 HMT cấp tỉnh, thành phố: Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, còn lại chỉ là cấp chi hội. HMT Đà Nẵng bao gồm 21 hội viên TW và hội viên mỹ thuật thuộc LHCHVHNT Đà Nẵng.

- Theo tôi cần sớm tập hợp, thành lập CLB họa sĩ trẻ từ 20 cộng tác viên của Triển lãm này, nếu chỉ là cộng tác viên không nằm trong hệ thống tổ chức của Hội thì lỏng lẻo lắm. CLB họa sĩ trẻ hoạt động tốt mới thực sự là đội ngũ kế cận thực sự cho mỹ thuật Đà Nẵng.

- Tôi biết từ lâu Đà Nẵng đã có một nhóm nữ họa sĩ do nữ họa sĩ Dư Dư là trung tâm tập hợp tự nguyện đến với nhau, động viên nhau sáng tác triển lãm. Mới đầu chỉ dừng lại ở thành phố Đà Nẵng, sau đã biết “vượt biên” liên kết với các họa sĩ Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh luân phiên nhau tổ chức triển lãm thường kỳ tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây là một hình thức liên kết tự nguyện như triển lãm Cảm xúc thời gian của 5 họa sĩ Đà Nẵng và 9 nữ họa sĩ Hà Nội đã được HVHNT Đà Nẵng tổ chức công bố tác phẩm tại Đà Nẵng 2012. Cuối năm các nữ họa sĩ Huế, Đà Nẵng, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh lại cùng nhau triển lãm tại bảo tàng Phụ nữ Mỹ thuật Việt Nam tại Hà Nội... thật đáng trân trọng. Sẵn có một tổ chức hoạt động hiệu quả như vậy cần tập hợp tất cả các nữ họa sĩ Đà Nẵng trên địa bàn trong một CLB nữ họa sĩ Đà Nẵng, vẹn cả đôi đường. Thực chất hoạt động CLB chỉ là một hình thức nối dài cánh tay hoạt động của Hội mà thôi theo tinh thần tự nguyện, tự bỏ công sức, tiền của, đi tìm tài trợ và để thỏa được niềm đam mê nghệ thuật và thường xuyên sáng tác công bố tác phẩm. Tổ chức Hội cần kịp thời tiếp sức động viên tinh thần là chính, có chút đỉnh về kinh phí cho hoạt động các CLB như HMTVN đã làm. Thiết nghĩ không thể không hoàn thiện tổ chức ngày một chuyên sâu và mở rộng đến đông đảo tác giả hội viên.

DƯƠNG VĂN CHUNG (Thái Nguyên) - Nhịp điệu mới. Sơn dầu. 130x130cm Giải Tặng thưởng KV III

 




Năm 2003 Đà Nẵng đăng cai triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của HMTVN lần thứ 2. Giờ đây Đà Nẵng trở thành một thương cảng lớn trong giao thương quốc tế, đặc biệt quy hoạch đô thị ngày một phát triển, chỉ 3 cây cầu lớn: cầu Quay, cầu Rồng, cầu bắc sang bán đảo Sơn Trà được coi như một biểu tượng đẹp, độc đáo của Đà Nẵng,… nơi đây đã trở thành một điểm đến hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước, một điểm đến của mỹ thuật khu vực và cả nước.

 

Đà Nẵng còn là một mảnh đất đậm đặc di sản văn hóa tạo hình. Trong nội thành là các công trình kiến trúc đầu thế kỷ 20, Bảo tàng Chăm; bao quanh là di sản văn hóa Unesco: Phố cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn, mỹ thuật kiến trúc cung đình Huế. Rộng hơn là di sản văn hóa tạo hình Tây Nguyên đặc sắc, một “miền đất hứa” cho sáng tạo nghệ thuật, đặc biệt là mỹ thuật không thể không có:

- Một bảo tàng mỹ thuật giới thiệu tinh hoa mỹ thuật đặc sắc của khu vực miền Trung và Tây nguyên sánh vai với bảo tàng mỹ thuật Việt Nam và bảo tàng mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

- Một nhà triển lãm Mỹ thuật hội đủ ánh sáng và độ lùi về không gian để chiêm ngưỡng tác phẩm văn hóa nghệ thuật tạo hình. Nhà trưng bày ở 78 Lê Duẩn không hội đủ không gian ánh sáng đúng với đặc thù của nghệ thuật thị giác. Không có nhà triển lãm bề thế thì không thể tổ chức được triển lãm mỹ thuật toàn quốc. Buồn thay lần đầu tiên một triển lãm mỹ thuật toàn quốc chỉ bày được 1/4 tác phẩm bởi đơn giản là không đủ không gian trưng bày (mà không phải Đà Nẵng không đủ tiềm năng xây dựng một bảo tàng mỹ thuật, một nhà triển lãm đúng với một tầm vóc, tư thế của một đô thị lớn của đất nước).

- Nghị quyết TW luôn đặt ra phương châm “phát triển bền vững” không thể không xây dựng các cơ sở vật chất hạ tầng về văn hóa mới đáp ứng được nhu cầu hưởng thụ văn hóa nghệ thuật. Điều mà quy hoạch đô thị Đà Nẵng phát triển vượt bậc, song còn thiếu đồng bộ. Cụ thể là: Bảo tàng mỹ thuật, Nhà triển lãm mỹ thuật cho tương xứng một đô thị lớn.

- Cần một tầm nhìn mới về mỹ thuật Đà Nẵng, một quan niệm về mỹ thuật có tầm vóc của đô thị lớn. Đôi điều tâm sự của một người yêu Đà Nẵng muốn được bộc lộ đối thoại rộng rãi, có điều gì chưa tới xin quý vị lượng thứ.

Lê Quốc Bảo